Kruisband gescheurd: opereren of eerst revalideren?

Kort antwoord: een gescheurde voorste kruisband hoeft niet altijd geopereerd te worden. In twee grote onderzoeken was het verschil tussen direct opereren en eerst revalideren na 2 tot 5 jaar klein, en had ongeveer de helft van de mensen die eerst revalideerde uiteindelijk geen operatie nodig.^1–3 Je kiest samen met de orthopeed, op basis van je knie, je sport en je doelen.

Herken je dit?

• Je voelde of hoorde een knap bij draaien, landen of afremmen
• Je knie werd binnen een paar uur dik
• Je knie voelt instabiel, alsof hij doorzakt
• Je kon niet verder sporten

Een knie die binnen een paar uur dik wordt, wijst meestal op een bloeding in het gewricht. Dat past vaak bij een gescheurde kruisband.⁴ Met de Lachman-test kan een fysiotherapeut of arts goed inschatten of je kruisband gescheurd is.⁵ Is je knie vlak na het ongeluk te dik om te testen, dan wordt het onderzoek na 5 tot 7 dagen herhaald.⁴

Wat kun je zelf doen na een kruisbandruptuur?

Laat je knie onderzoeken

Bij Fitbase kun je zonder verwijzing terecht. Blijft je knie instabiel, dan volgt via de huisarts een verwijzing naar de orthopeed.⁴ Een MRI-scan laat dan ook zien of bijvoorbeeld je meniscus beschadigd is.

Opereren of niet: zo maak je de keuze

De Nederlandse richtlijn adviseert alle opties met je te bespreken. Een operatie (reconstructie) wordt vooral geadviseerd als je knie instabiel blijft, ook na fysiotherapie.⁶ Verder spelen mee: of je een sport doet met veel draaien en springen, zoals basketbal, voetbal of hockey, of er ook andere schade is, en je leeftijd en doelen.

Kan het zonder operatie?

Vaak wel. In het Nederlandse COMPARE-onderzoek had de helft van de mensen die met revalidatie begon na 2 jaar geen operatie nodig.² Wie direct geopereerd werd, scoorde iets beter op kniefunctie, maar dat verschil vonden de onderzoekers klinisch niet belangrijk.² Het Zweedse KANON-onderzoek vond na 5 jaar geen verschil.¹ Blijft je knie doorzakken, dan kan een operatie later alsnog.

Train al vóór een operatie

Wie met een rustige, sterke knie de operatie ingaat, lijkt daarna vlotter te herstellen, al is het bewijs nog beperkt.⁷ Doelen: zwelling onder controle, je knie volledig strekken, je bovenbeenspier goed aanspannen, normaal lopen en kracht opbouwen.

Hoe lang duurt het?

Met of zonder operatie ben je maanden bezig. Na een operatie duurt de revalidatie meestal 9 tot 12 maanden.⁸ Lees hoe dat traject verloopt in Hoe lang duurt kruisbandrevalidatie? of lees meer over onze begeleiding bij kruisbandletsel.

Naar de fysiotherapeut als

• je knie dik werd na een draai of landing
• je knie instabiel voelt of doorzakt
• je twijfelt tussen opereren en revalideren
• je je wilt voorbereiden op een operatie

Direct naar de huisarts als

• je knie op slot zit en je hem niet kunt strekken
• je helemaal niet op je been kunt staan
• je knie warm, rood en dik is en je koorts hebt
• je voet koud, bleek of gevoelloos wordt

Last van je knie na een draai of val?

Plan je intake. Geen verwijzing nodig, binnen 48 uur terecht in Almere Buiten.

Deze blog geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk onderzoek door een fysiotherapeut of arts. Geschreven door Roald Otten, fysiotherapeut bij Fitbase Almere.